CPLL – Conseil permanent de la langue luxembourgeoise

Aktualitéit

E completéiert Reegelwierk vun der Schreifweis vun der Lëtzebuerger Sprooch

D’Reegelen iwwert d’Orthographie vun der Lëtzebuerger Sprooch vun haut baséieren op zwee offiziellen Texter:

    • Arrêté ministériel du 10 octobre 1975 portant réforme du système officiel d’orthographe luxembourgeoise
    • Règlement grand-ducal du 30 juillet 1999 portant réforme du système officiel d’orthographe luxembourgeoise

Nodeems verschidde Virschléi, fir dorausser een Text ze maachen, keng allgemeng Zoustëmmung fonnt haten, huet den Educatiounsminister 2016 den Optrag un en Expert ginn, fir am Kader vum SCRIPT (Service de Coordination de la Recherche et de l’Innovation pédagogiques et technologiques) en Texte coordonné vun deenen zwee offiziellen Texter auszeschaffen an eventuell Inkohärenzen a Widderspréch ze identifizéieren. Deen Texte coordonné ass am Fréijoer 2017 dem CPLL virgeluecht ginn.

Parallel dozou huet en Aarbechtsgrupp, deen op Initiativ vum Lëtzebuerger Online Dictionnaire (LOD) entstane war, zu enger Partie Kapitele Proposen ausgeschafft, fir Lächer am Reegelwierk ze stoppen. Déi Propose sinn dem CPLL virgeluecht ginn, déi lescht am Summer 2017. Si hunn e Wee gewisen, wéi een déi Fäll kéint reegelen, déi net an den ernimmten zwee offiziellen Texter decidéiert gi sinn. D’Themeberäicher waren déi heiten:

  • De stommen h
  • De laangen e
  • De stommen e
  • Affixen, Diminutiven, Zesummesetzungen
  • <g>, <j>, <ch>, <sch>: D’Verschrëftlechung vun de Frikativlauter
  • Getrennt- an Zesummeschreiwung
  • Grouss- a Klengschreiwung
  • Friemwierder

 

De CPLL huet aus dem Texte coordonné an de Proposen iwwert déi aacht Themeberäicher eng Synthees gemaach an déi Synthees u véier Experte fir hiren Avis ginn. Dorausser ass deen Text hei hannendrun entstanen.

Den Usproch ass, e kohärent Reegelwierk ze schafen, mat deem vill méi orthographesch Fäll wéi bis elo gekläert sinn. Ganz nei sinn d’Kapitele mat de Reegelen iwwer d’Getrennt- an Zesummeschreiwung, iwwer d’Grouss- a Klengschreiwung an iwwer d’Interpunktioun am Lëtzebuergeschen. Déi aner Kapitele sinn zum Deel gehéiereg completéiert ginn; dobäi sinn d’Reegele vun den zwee offiziellen Texter iwwerholl an, mat der eenzeger Ausnam vun der i-oder-u-virum-r-Reegel, net geännert ginn.

A ville Beräicher, virun allem der Abiergerung vu Wierder aus anere Sproochen an eng lëtzebuergesch Schreifweis, ass d’Lëtzebuerger Sprooch a permanenter Entwécklung. An deem heiten Text gëtt dorobber verzicht, Lëschten unzegi vu Wierder mat hirer aktueller Schreifweis; et gëtt dofir op den offizielle Lëtzebuerger Dictionnaire (LD) verwisen, deem seng ablécklech Form de Lëtzebuerger Online Dictionnaire ass.

Den Text ass mat ganz wéinege Fachbegrëffer geschriwwen, esou datt de Laien e versteet. An der Annex hannendrun ass d’Aussprooch vun de Buschtawen am Lëtzebuergesche mat phoneeteschen Zeechen explizéiert.

D’Dokument kann erofgeluede ginn. D’Schreifweis-vun-der-Lëtzebuerger-Sprooch-1

Dëse Pabeier ass eng Propos. Jiddwereen ass opgeruff, säin Avis doriwwer un den CPLL ze riichten, per E-Mail un d’Adress cpll@cpll.lu, bis de 15. Januar 2019.

Déi Avise ginn da gekuckt an doraus entsteet an Zesummenaarbecht mam Zenter fir d’Lëtzebuerger Sprooch déi definitiv Versioun.